BA 1st Semester History Chapter 2 Question Answer Assamese Medium 2025
গোট : 2
[a] দ্বিতীয় নগৰীকৰণ; ক্ষেত্ৰীয় ৰাজ্যৰ উত্থান- মহাজনপদ
[b] উত্তৰ ভাৰতত ধৰ্মীয় আন্দোলন-জৈনধর্ম আৰু বৌদ্ধধৰ্ম
[c] মৌর্যসকল- প্রশাসনিক ব্যবস্থা, সমাজ আৰু অর্থনীতি; অশোকৰ ধৰ্ম্ম; মৌৰ্যসকলৰ পতন
[d] গ্রীকসকলৰ অভিযান আৰু ফলাফল
► অতি চমু প্রশ্নোত্তৰ :
১। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তক কোন?
উত্তৰ: গৌতম বুদ্ধ হ’ল বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তক।
২। মহাবীৰ কিমান তম তীর্থংকৰ আছিল?
উত্তৰ: মহাবীৰ ২৪তম তীর্থংকৰ আছিল।
৩। জৈন ধৰ্মৰ চতুৰ্থাম নীতি বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ চতুৰ্থাম মানে হ’ল চাৰিটা নীতি। সেইকেইটা হ’ল- সত্যকথা কোৱা, চুৰি নকৰা, অহিংসা আৰু মায়াৰ পৰা মুক্ত হোৱা।
৪। বৌদ্ধ পিটক কেইখন আৰু কি কি?
উত্তৰ: বৌদ্ধ পিটক হ’ল তিনিখন। সেইকেইখন হ’ল- বিনয় পিটক, সূত্তপিটক আৰু অভিধর্ম পিটক।
৫। অষ্টমার্গ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: সৎ বাক্য, সৎ কর্ম, সৎ জীৱন, সৎ প্রচেষ্টা, সৎ চিন্তা, সৎ চেতনা, সৎ প্রতিজ্ঞা আৰু সৎ দর্শন বা সম্যক সমাধি এই আঠটাই হ’ল অষ্টমার্গ।
৬। গৌতম বুদ্ধৰ জন্মস্থান হ’ল কপিলাবস্তু/বুদ্ধগয়া/বৈশালী/লুম্বিনী।
উত্তৰঃ লুম্বিনী।
৭। মৌর্য বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতাজন কোন?
উত্তৰঃ চন্দ্ৰগুপ্ত মৌর্য হ’ল মৌর্য বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা।
৮। অর্থশাস্ত্র কোনে ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰ: অর্থশাস্ত্র কৌটিল্য বা চাণক্যই ৰচনা কৰিছিল।
৯। মৌর্য বংশৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰজা বুলি কাক কোৱা হয়?
উত্তৰ: অশোকক মৌর্য বংশৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰজা বুলি কোৱা হয়।
১০। দেৱনাথ প্রিয় উপাধি কোনে গ্রহণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ দেৱনাথ প্রিয় উপাধি অশোকে গ্রহণ কৰিছিল।
► চমু প্রশ্নোত্তৰ :
১। প্রাচীন মগধ ৰাজ্যৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: প্রাচীন ভাৰতৰ শক্তিশালী প্ৰথমখন ৰাজ্য আছিল মগধ। এই ৰাজ্য প্রথমে পাটনা আৰু বিহাৰৰ গয়া অঞ্চলেৰে গঠিত আছিল। সোণ আৰু গংগা নদীয়ে এই ৰাজ্যখন ঘেৰি আছিল। ইয়াৰ আদি ৰাজধানী আছিল গিৰিব্ৰজ। প্রাচীন পাটলিপুত্ৰ বা আধুনিক পাটনা এই ৰাজ্যৰ নতুন ৰাজধানী হৈছিল। গৌতম বুদ্ধৰ সময়ত বিম্বিসাৰ মগধ ৰজা আছিল। পিছলৈ মগধ শক্তিশালী ৰাজ্য আৰু উত্তৰ ভাৰতৰ মুখ্য শক্তি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।
২। জৈন ধৰ্মৰ মতবাদ কেইটা আৰু কি কি?
উত্তৰঃ জৈন ধৰ্মৰ মতবাদ পাঁচটা। এই মতবাদকেইটা হ’ল-
(ক) মিছা কথা নোকোৱা
(খ) হিংসা নকৰা
(গ) চুৰি নকৰা
(ঘ) সম্পত্তি অৰ্জনৰ পৰা বিৰত থকা আৰু
(ঙ) ব্রহ্মচার্য।
৩। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ মূল বৈশিষ্ট্য বা মহান সত্য কেইটা আৰু কি কি?
উত্তৰ: বৌদ্ধ ধৰ্মৰ মূল বৈশিষ্ট্য বা মহান সত্য চাৰিটা। এই সত্যকেইটা হ’ল-
(ক) এই পৃথিৱীখন দুখ-কষ্টৰে ভৰপূৰ।
(খ) সমগ্র দুখ-কষ্টৰ মূল হ’ল মানুহৰ আকাংক্ষা।
(গ) যদি আশা-আকাংক্ষা জয় কৰিব পৰা যায়, তেতিয়া হ’লে মুক্তি লাভ কৰিব পাৰি।
(ঘ) অষ্টমার্গ বা আঠটা মূলমন্ত্র অনুকৰণ কৰিলে নির্বাণ বা মুক্তি লাভ কৰিব পাৰি।
৪। অষ্টমার্গ বা আঠটা মূলমন্ত্র কি কি?
উত্তৰ: অষ্টমার্গ বা আঠটা মূলমন্ত্র হ’ল- সৎ ধাৰণা, সৎ সিদ্ধান্ত, সৎ বাক্য, সৎ আচৰণ, সৎ দৃষ্টি, সৎ চেষ্টা, সৎ স্মৃতি আৰু সৎ ধ্যান।
৫। মৌর্য আৰু গ্ৰীকসকলৰ সম্বন্ধৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ খ্রীঃপূঃ ষষ্ঠ শতিকাত ভাৰতবৰ্ষৰ ৰাজনৈতিক অৱস্থা সুস্থিৰ নাছিল। আঞ্চলিকভাৱে উত্থান ঘটা ৰজা-মহাৰজাবোৰৰ মাজত কোনো মিলাপ্রীতি নাছিল। এনে অৱস্থাৰ সুযোগ গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীকবীৰ তথা মেচিডনৰ ৰজা মহাবীৰ আলেকজেণ্ডাৰে ভাৰত আক্রমণ কৰে। তেওঁ ভাৰতৰ কিছু অংশ নিজৰ অধীনলৈ আনিছিল। পিছত প্রধান সেনাপতি চেলুকচৰ হাতত ভাৰতৰ শাসনভাৰ গতাই দি আলেকজেণ্ডাৰ গ্ৰীচলৈ উভতি যায়।
মৌৰ্যসকলৰ লগত গ্ৰীকসকলৰ সম্পৰ্ক যে কেৱল সাম্রাজ্য বিস্তাৰতে সীমাবদ্ধ আছিল তেনে নহয়, দুয়ো দেশৰ মাজত বন্ধুত্বপূর্ণ সম্পর্কও স্থাপন হৈছিল। এই সম্পর্কই পিছলৈ সাংস্কৃতিৰ পৰিৱেশ গঠনত সহায় কৰিছিল। ইয়াৰোপৰি মৌৰ্যসকলে আৰু চেলুকচৰ লগতে পশ্চিমাঞ্চলৰ গ্ৰীক ৰাজ্যসমূহৰ লগতো কটকীৰ আদান-প্রদান আৰম্ভ কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, মেগাস্থিনিচ নামৰ এজন কটকী মৌৰ্য ৰাজসভালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। মেগাস্থিনিচ কিছুদিন মগধৰ ৰাজধানী পাটলিপুত্ৰত থাকিছিল। পিছত তেওঁ ভাৰতত আহৰণ কৰা অভিজ্ঞতাবোৰ ইণ্ডিকা নামৰ এখন পুথিৰ জৰিয়তে লিপিবদ্ধ কৰিছিল। এই ইণ্ডিকা নামৰ গ্ৰন্থখনৰপৰা সেই সময়ৰ ভাৰতৰ বিষয়ে বহুতো তথ্য লাভ কৰিব পাৰি।
৬। কলিংগ অভিযানে অশোকৰ জীৱনত কি প্ৰভাৱ পেলাইছিল?
উত্তৰ: অশোকৰ শাসনকালৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা হ’ল খ্রীঃপূঃ ২৬০ত সংঘটিত হোৱা কলিংগ যুদ্ধ। কলিংগৰ প্ৰচুৰ সম্পদ আহৰণ কৰাটোৱেই কলিংগ যুদ্ধৰ মূল কাৰণ বুলি কোৱা হয়। উল্লেখযোগ্য যে এই যুদ্ধত হাজাৰ হাজাৰ মানুহৰ মৃত্যু ঘটিছিল। যুদ্ধক্ষেত্র তেজেৰে ৰাঙলী হৈ পৰিছিল। এনে নৰহত্যাৰ বীভৎস্য ৰূপে অশোকৰ মনত গভীৰ ৰেখাপাত কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁৰ মনত নানা অনুশোচনাৰ সৃষ্টি হৈছিল। এনে অনুশোচনাৰ ফলশ্রুতি হিচাপে অশোকে ভৱিষ্যতে যুদ্ধ নকৰোঁ বুলি প্রতিজ্ঞাবদ্ধ হৈছিল। এই ঘটনাৰ পিছত তেওঁ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। এই ঘটনাৰ প্ৰায় আঢ়ৈ বছৰ পিছত তেওঁ বৌদ্ধধৰ্মত শৰণ লৈছিল। তেওঁ যুদ্ধ বিজয়ৰ পৰিৱৰ্তে ধৰ্ম বিজয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব প্রদান কৰিছিল। এইক্ষেত্রত অশোক সফলো হৈছিল।
৭। অর্থশাস্ত্ৰৰ বিষয়ে চমুটোকা লিখা।
উত্তৰঃ চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্যৰ প্রধানমন্ত্রী কৌটিল্যই (চাণক্যই) অর্থশাস্ত্ৰ নামৰ গ্ৰন্থখন সংস্কৃতত লিখিছিল। মৌর্য যুগৰ শাসন সংক্রান্ত বিষয় আদি সম্পর্কে কৌটিল্যৰ এই অর্থশাস্ত্ৰ নামৰ গ্ৰন্থখনৰপৰা বহু তথ্য পোৱা যায়। অৱশ্যে এই গ্রন্থখন কৌটিল্য বা চাণক্যই ৰচনা কৰা অর্থশাস্ত্র হয় নে নহয় তাত দুই-এজন ইতিহাসবিদে সন্দেহ প্রকাশ কৰিছে। তথাপিও এই অর্থশাস্ত্ৰত যি ৰাষ্ট্ৰনীতি আৰু শাসন ব্যৱস্থাৰ বৰ্ণনা দিয়া হৈছে, সিয়ে যে মৌর্য শাসন ব্যৱস্থা তাত কোনো মতানৈক্য নাই। সেই কাৰণে মৌর্য যুগৰ শাসন সম্বন্ধে জ্ঞান লাভকৰিবলৈ হ’লে কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰৰ জ্ঞান অপৰিহার্য।
অর্থশাস্ত্ৰৰ মতে, মৌর্য শাসন ব্যৱস্থাত ৰজাই ৰাজ্যৰ সৰ্বময়কর্তা আছিল। শাসন সংক্রান্ত বিষয়ত ৰজাই কাকো বিশ্বাস নকৰিছিল আৰু নিজে সকলো বিষয়ৰ বিষয়ে পাৰস্যৰ অধিকাৰ বিস্তৃত হৈ পৰাৰ লগে লগে পাচীসকলে শাসন চলোৱাৰ কাৰণে ক্ষত্ৰপ নামৰ শাসনকর্তা নিয়োগ কৰিছিল। খ্রীঃপূঃ প্রথম শতিকাত ইণ্ডো-গ্রীক ৰজাসকলে ক্ষত্ৰপৰদ্বাৰা শাসন কৰাৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰে। ক্ষত্ৰপৰদ্বাৰা শাসন কৰাৰ ব্যৱস্থা পৰিচালনা কৰা প্ৰথা গুপ্তযুগলৈ চলি আহিছিল।
ভাৰতত শক ক্ষত্ৰপসকলৰ দুটা ফৈদ আছিল। সেই দুটা হ’ল তক্ষশীলাৰ ক্ষত্ৰপ আৰু মথুৰাৰ ক্ষত্ৰপ। তেওঁলোকক উত্তৰ ক্ষত্ৰপ বুলিও কোৱা হয়। উত্তৰৰ ক্ষত্ৰপসকলৰ প্ৰধান কেন্দ্রস্থল আছিল তক্ষশীলা। এই লোকসকল বৌদ্ধ ধর্মাবলম্বী লোক আছিল।
মথুৰাত ভাৰতৰ ক্ষত্ৰপসকলৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ আছিল। ক্ষত্ৰপ ৰাজুযুলেয়ে এজন ক্ষমতাশালী ক্ষত্রপ আছিল। তেওঁ মহাক্ষত্রপ উপাধি গ্রহণ কৰিছিল। তেওঁ এটি বৌদ্ধ ৰূপো নিৰ্মাণ কৰাইছিল। ক্ষত্ৰপ মুদালৰ পিছত ক্ষত্ৰপসকলৰ ক্ষমতা হ্রাস পায়। পিছলৈ তেওঁলোকে হিন্দুধর্ম গ্রহণ কৰে। কুষাণসকলৰ আক্ৰমণৰ ফলত তেওঁলোকৰ পতন ঘটিছিল।
ক্ষত্ৰপসকলৰ আন এটি ফৈদে পশ্চিম ভাৰতত শাসন কৰিছিল। এই ফৈদৰ বিখ্যাত ক্ষত্রপ আছিল নহপান। তেওঁ সাতবাহনসকলৰ কবলৰ পৰা মহাৰাষ্ট্ৰৰ অধিকাংশ জয় কৰিছিল। অৱশ্যে পিছত গৌতমীপুত্র সাতকর্ণীয়ে নহপানক পৰাস্ত কৰি সাতবাহনসকলৰ শক্তি পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। নহপান হিন্দুধৰ্মৰ লোক আছিল। তেওঁ বহুতো তীর্থস্থান ভ্রমণ কৰিছিল।
3 thoughts on “BA 1st Semester History Chapter 2 Question Answer Assamese Medium 2025 | দ্বিতীয় নগৰীকৰণ, মহাজনপদৰ পৰা….. গ্ৰীকসকলৰ অভিযান আৰু ফলাফললৈ পাঠটোৰ সকলো প্ৰশ্নোত্তৰ | BA 1st Semester History Unit 2 Question Answer Assamese Medium 2025 | ba 1st semester history question answer”